Chiến tranh Iran thúc đẩy “cơn sốt” năng lượng tái tạo khi châu Âu đổ xô mua điện mặt trời, bơm nhiệt và xe điện
Chiến tranh Iran thúc đẩy “cơn sốt” năng lượng xanh tại châu Âu
Cuộc chiến tại Iran càng làm nổi bật rủi ro của việc phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời củng cố lý do chuyển sang năng lượng xanh.
Giá dầu Brent – chuẩn mực toàn cầu cho giá dầu – đã tăng hơn 50% kể từ khi xung đột bùng phát tại Trung Đông, đạt 116 USD/thùng (khoảng 100,92 €) trong phiên giao dịch sáng 30/3. Biến động này chủ yếu do việc tuyến đường eo biển Hormuz – một trong những điểm tắc nghẽn nhiên liệu hóa thạch lớn nhất thế giới – gần như bị “đóng cửa”, chặn khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày.
Châu Âu đang cảm nhận hậu quả ngay lập tức: giá khí tự nhiên chuẩn TTF của Hà Lan đã tăng khoảng 70%, khiến tháng 3/2026 có khả năng ghi nhận mức tăng hàng tháng cao nhất kể từ tháng 9/2021. Trước sức ép từ hóa đơn năng lượng tăng cao, nhiều quốc gia châu Âu chứng kiến sự chuyển dịch rõ rệt sang công nghệ xanh.
“Chán bị nắm làm con tin bởi nhiên liệu hóa thạch”
Tại Anh, nơi trước đây có tỷ lệ sử dụng năng lượng xanh thấp nhất châu Âu, doanh số bơm nhiệt trong ba tuần đầu tháng 3 tăng 51% so với cùng kỳ tháng trước, theo dữ liệu từ công ty năng lượng Octopus Energy. Doanh số pin mặt trời cũng tăng 54%, khi các hộ gia đình “mở rộng” hệ thống với 12 tấm thay vì 10, trong khi doanh số bộ sạc xe điện (EV) tăng 20%.
Rebecca Dibb-Simkin từ Octopus Energy cho biết: “Chúng tôi chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ khi mọi người không còn chỉ hỏi mà bắt đầu hành động. Các gia đình Anh chán bị nắm làm con tin bởi giá nhiên liệu hóa thạch toàn cầu. Việc chuyển sang năng lượng mặt trời và bơm nhiệt giúp họ tự tạo nguồn điện riêng, khóa chi phí thấp và bảo vệ ngân sách lâu dài.”
Đẩy nhanh xu hướng xe điện
Dữ liệu của Ủy ban châu Âu cho thấy giá xăng trung bình tại EU tăng 12% lên 1,84 € mỗi lít từ 23/2 đến 16/3, khiến nhu cầu xe điện bùng nổ. Tại Pháp, nhà bán xe cũ trực tuyến Aramisauto ghi nhận doanh số EV gần như tăng gấp đôi từ giữa tháng 2 đến 9/3. Nền tảng Olx (Amsterdam) cũng báo cáo số lượng khách hỏi mua EV tăng mạnh ở Pháp, Romania, Bồ Đào Nha và Ba Lan, với tốc độ tăng trưởng đều đặn hàng tuần. Tại Na Uy, EV thậm chí đã vượt qua diesel trở thành loại phương tiện bán chạy nhất trên Finn.no – sàn xe cũ lớn nhất nước.
Chuyển dịch năng lượng bằng pin mặt trời
Tại Đức, công ty năng lượng tái tạo Enpal BV cho biết nhu cầu tấm pin mặt trời và bơm nhiệt tăng khoảng 30% kể từ khi xung đột Mỹ-Israel về Iran bắt đầu, trong khi 1KOMMA5° GmbH ghi nhận nhu cầu pin mặt trời gần như tăng gấp đôi. Ở Anh, công ty E.ON báo cáo nhu cầu pin mặt trời tăng 23% từ 23/2 đến 1/3, rồi tiếp tục tăng 63% từ 2 đến 8/3. Chris Norbury, CEO E.ON UK, nhấn mạnh: “Quan trọng hơn bao giờ hết là giúp mọi người kiểm soát năng lượng của mình và giảm hóa đơn. Người tiêu dùng đang rất quan tâm đến pin mặt trời và pin lưu trữ như một giải pháp để tiết kiệm.”
Khoan dầu Bắc Hải có giảm hóa đơn?
Trước “cơn sốt” năng lượng xanh, những tiếng nói ủng hộ khai thác nhiên liệu hóa thạch càng trở nên mạnh mẽ. Tờ Daily Express đã kêu gọi mở rộng cấp phép khoan dầu tại Bắc Hải để giảm hóa đơn. Tuy nhiên, phân tích từ Đại học Oxford chỉ ra rằng một nước Anh chạy hoàn toàn bằng năng lượng tái tạo có thể tiết kiệm tới 441 £ (510 €) mỗi năm cho mỗi hộ gia đình. Trong khi khai thác tối đa dầu khí Bắc Hải chỉ giúp tiết kiệm 16–82 £ (19–95 €) mỗi năm, và phụ thuộc vào việc phân phối doanh thu thuế cho hộ gia đình.
Theo Dr. Anupam Sen, đồng tác giả nghiên cứu, ý tưởng rằng khai thác Bắc Hải sẽ giúp Anh an ninh năng lượng và giảm hóa đơn đáng kể là “hoàn toàn viển vông”. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh giá dầu và khí được định bởi thị trường toàn cầu, không giảm cho người tiêu dùng Anh – tức là tăng sản xuất nội địa không giúp giảm đáng kể chi phí.
Ngược lại, cuộc “cách mạng” năng lượng tái tạo tại Tây Ban Nha đã góp phần giữ hóa đơn năng lượng thấp, ngay cả khi giá khí tăng cao.
Bài viết này được dịch từ: Euro News “Iran war sparks renewables boom as Europeans rush to buy solar, heat pumps and EVs”. 31/03/2026
